Dinh duong cho benh nhan ung tu phoi giai (3)
Dinh duong cho benh nhan ung tu phoi giai (3)
Các giai đoạn của ung thư phổi – Ung thư phổi nên ăn uống gì
5 (100%) 1 vote[s]

Ung thư phổi nên ăn uống như thế nào để hỗ trợ điều trị ung thư phổi hiệu quả nhất. Ung thư phổi bao gồm những giai đoạn nào cùng Nhà Thuốc Võ Lan Phương tìm hiểu ngay nào

Các giai đoạn của ung thư phổi phương pháp điều trị của từng giai đoạn

Tóm tắt sơ lượt về ung thư phổi và độ nguy hiểm của nó như thế nào?

Ung thư phổi là loại ung thư thường gặp và gây tử vong hàng đầu ở cả 2 giới.Bắt nguồn từ những mô của phổi ,thường là từ lớp lót tế bào túi khí. Có 2 loại chính là ung thư phổi tế bào nhỏ và ung thư phổi không phải tế bào nhỏ. Những loại này được chuẩn đoán dựa trên việc quan sát tế bào dưới kính hiển vi

Hơn 80% ung thư phổi thuộc loại không phải tế bào nhỏ. Trong đó được chia thành 3 loại nhỏ bao gồm : ung thư biểu mô tế bào vẩy , ung thư biểu mô tuyến và ung thư biểu mô tế bào lớn

"Cac

Những nghiên cứu điều trị ung thư phổi

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu bao gồm 40 bệnh nhân ung thư phổi được điều trị xạ phẫu bằng dao. Phương pháp nghiên cứu: tiến cứu, thử nghiệm lâm sàng không đối chứng.

Kết quả nghiên cứu cho thấy tuổi thường gặp nhất là từ 50-59 tuổi, trung bình là 64,04 tuổi, nam gặp nhiều hơn nữ, tỷ lệ nam/nữ là 2,5/1. Triệu chứng lâm sàng thường gặp là ho kéo dài chiếm 57,5%, đường kính trung bình của khối u 4,8±0,26cm.

Về mô bệnh học ung thư biểu mô vảy là thể thường gặp chiếm 57,5% Kết quả phân giai đoạn bệnh cho thấy bệnh ở giai đoạn I chiếm 45%, giai đoạn II chiếm 37,5%, giai đoạn III chiếm 17,5%. Liều điều trị trung bình 5600-6000cGy gồm khối u và hạch vùng.

Kết quả điều trị cho thấy tỷ lệ đáp ứng đối với u: hoàn toàn 25%, đáp ứng một phần 55%, ổn định 10% và tiến triển 10%. Tỷ lệ đáp ứng đối với hạch: hoàn toàn 31,9%, một phần 45,4%, ổn định 13,7% và tiến triển 9%. Tỷ lệ kiểm soát được khối u 90%. Thời gian theo dõi trung bình là 21,5 tháng, thời gian sống thêm toàn bộ sau 1 năm 84,8%, sau 2 năm 76% và sau 3 năm là 60,số 8%.

Như vậy phẫu thuật là phương pháp điều trị tối ưu đối với ung thư phổi có thể mổ được.

Tuy nhiên đối với những bệnh nhân có nguy cơ cao và những bệnh nhân từ chối phẫu thuật, xạ phẫu bằng dao gamma là một phương pháp chọn lựa thứ hai. Điều trị xạ phẫu ung thư phổi bằng dao gamma là một phương pháp điều trị mới, hoàn thiện về mặt kỹ thuật xạ trị, hứa hẹn kết quả tốt hơn ở giai đoạn sớm nhờ vào kiểm soát tốt khối u và cải thiện thời gian sống thêm cho bệnh nhân ở giai đoạn muộn

Kết quả nghiên cứu lâm sàng

Phân nhóm theo độ tuổi

Nhóm tuổiSố bệnh nhânTỷ lệ %
<4025,0
40 – 49512,5
50 – 591230,0
60 – 691025,0
≥ 701127,5
Tổng số40100

Nhóm tuổi 50 – 59 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất là 30%, tuổi nhỏ nhất là 32, tuổi lớn nhất là 86, tuổi trung bình là 64,04 ± 1,7

Triệu chứng lâm sàng lúc nhập viện

Triệu chứngSố bệnh nhânTỷ lệ %
Ho kéo dài

 

2357,5
Ho ra máu

 

1025,0

 

Đau tức ngực

 

1742,5

 

Khó thở

 

717,5

 

Sụt cân

 

1127,5

 

Viêm phổi tắt nghẽn

 

615,0

 

Khàn tiếng25,0

Ho kéo dài là triệu chứng thường gặp nhất chiếm 57,5%

Đặc điểm khối u trên cắt lớp vi tính

STTMô tả CT ScanSố bệnh nhânTỷ lệ %
1Kích thước khối u
<3 cm820,0
3 – 6 cm2665,0
> 6 cm615,0
2Số lượng khối u
1 Khối3895,0
2 Khối25,0
3Vị trí khối u
Thùy trên phổi phải512,5
Thùy giữa phổi phải922,5
Thùy dưới phổi phải717,5
Thùy trên phổi trái1230,0
Thùy dưới phổi trái717,5


Phân bố theo giai đoạn bệnh

Giai đoạnSố bệnh nhânTỷ lệ %
Giai đoạn 11840
Giai đoạn 21537,5
Giai đoạn 3717,5
Tổng số40100


Thời gian sống thêm đối với bệnh nhân ung thư phổi

Thời gian theo dõi trung bình là 21,5 tháng, sống thêm toàn bộ sau 1 năm 84,8%, sau 2 năm 76% và sau 3 năm là 60,8%.

Đặc điểm chung bệnh nhân mắc bệnh ung thư phổi

Tuổi và giới

Độ tuổi 50 – 59 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất 30%, tuổi nhỏ nhất là 32, tuổi lớn nhất là 86, tuổi trung bình là 64,04 ± 1,7. Nghiên cứu của một số tác giả khác cũng có kết quả tương tự như chúng tôi. Theo nghiên cứu tuổi trung bình của ung thư phổi từ 40-60 tuổi , dưới 40 tuổi ung thư phổi chiếm tỷ lệ thấp chỉ 4,4% .Sau đó, tỷ lệ ung thư phổi tăng lên theo tuổi, đến đỉnh 50 – 59 tuổi rồi giảm dần

Các nhà nghiên cứu dịch tễ học nhận thấy hút thuốc lá sau 20 năm bắt đầu xuất hiện nguy cơ ung thư phổi và tỷ lệ ung thư càng tăng dần lên theo thời gian hút thuốc nên ung thư phổi tăng lên theo tuổi. Sự khác biệt tỷ lệ ung thư phổi giữa nam và nữ theo chúng tôi liên quan đến hút thuốc lá. Tỷ lệ nam giới hút thuốc ở nước ta theo thống kê của WHO là 56,4%, do đó, nam giới có tỷ lệ ung thư phổi cao.

Đặc điểm lâm sàng của ung thư phổi

Triệu chứng lâm sàng lúc nhập viện

Triệu chứng chúng tôi thường gặp nhất lúc nhập viện là ho kéo dài chiếm 57,5%, kế đến là đau tức ngực 42,5%, ho ra máu chiếm 25%, có 2 bệnh nhân khàn tiếng chiếm 5%. Một số nghiên cứu của một số tác giả khác cũng cho tỷ lệ gần tương đương nhau.

Giai đoạn bệnh

Giai đoạn bệnh trong ung thư phổi là để đánh giá bệnh đang ở tại chỗ, tại vùng, hay đã xâm lấn, di căn. Đánh giá giai đoạn chúng tôi chỉ dựa vào chụp cắt lớp vi tính phổi, không có thêm phương tiện khác như nội soi trung thất sinh thiết hay PET-Scan. Trong nghiên cứu của chúng tôi, bệnh ở giai đoạn I chiếm 45%, giai đoạn II chiếm 37,5% và giai đoạn III chiếm 17,5%. Giai đoạn IV chúng tôi không đưa vào nghiên cứu vì ở giai đoạn này bệnh nhân đã có di căn nên không còn chỉ định điều trị bằng dao gamma.

Giai đoạn bệnh là yếu tố rất quan trọng trong chỉ định điều trị và tiên lượng bệnh và là yếu tố độc lập trong tiên lượng bệnh.

Các giai đoạn của ung thư phổi

  • Giai đoạn 0 : Các tết bào ung thư chỉ được tìm thấy ở lớp đệm gần phổi nhất. Khối u không phát triển thông qua lớp đệm này .Khối u ở giai đoạn này được gọi là ung thư biểu mô
  • Giai đoạn 1 : Khối u phát triển thông qua lớp đệm gần phổi nhất, dần đi sâu vào những mô phổi bên trong. Các tế bào ung thư không được tìm thấy ở những bạch hạch huyết gần kề
  • Giai đoạn 2 : U phổi có nhiều kích thước khác nhau nhưng sẽ không lây lan sang những bộ phận xung quanh . Các tế bào ung thư không được tìm thấy ở những hạch bạch huyết gần keef
  • Giai đoạn 3 : U phổi có thể lan đến những cơ quan gần kề , lồng ngực , cơ hoành , các mạch lớn hoặc các u huyết cùng phía hoặc đối diện với khối u
  • Giai đoạn 4 : Các khối u ác tính sản sinh được tìm thấy tại các thùy phổi hoặc tại lá phổi khác . Các tế bào ung thư được tìm thấy tại những bộ phận khác của cơ thể như não , tuyến thượng thận , gan , xương

Kết quả nghiên cứu cho thấy thời gian sống thêm sau 1 năm, 2 năm và 3 năm lần lượt là 63%, 45% và 17%. Đối với những khối u có thể tích < 65 cm3 thời gian sống thêm sau 5 năm là 24%

Ở khoa xạ trị ung thư, Đại học Texas, Hoa Kỳ với 55 bệnh nhân ung thư phổi kích thước khối u từ 3 – 6 cm, được điều trị tổng liều 54 Gy với 3 phân liều 18 Gy. Sau 3 năm theo dõi, tỷ lệ kiểm soát khối u là 98%. Tỷ lê tái phát sau 3 năm là 22,1%. Thời gian sống thêm toàn bộ là 56%, thời gian sống thêm trung bình 48,1 tháng, thời gian sống thêm không tiến triển bệnh là 48%

Chế độ dinh dưỡng cho bệnh nhân ung thư phổi

  • Đa số bệnh nhân ung thư chỉ tập trung vào điều trị mà chưa chú trọng đến chế độ dinh dưỡng để nâng cao thể trạng. Thế nhưng, trong các buổi khám bệnh, rất ít bệnh nhân đề cập đến việc ăn uống thế nào cho hợp lý. 
  • Còn theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu phòng chống ung thư, ở Việt Nam hiện nay, rất nhiều bệnh nhân ung thư  không được chăm sóc dinh dưỡng đúng trong suốt thời gian trị bệnh.Nên đã dẫn đến tình trạng sụt cân, suy dinh dưỡng và suy kiệt trầm trọng hơn. Trong khi đó, nhiều nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra rằng chỉ cần sụt 5% cân nặng đã rút ngắn 1/3 thời giai sống của bệnh nhân.

Bệnh nhân ung thư phổi nên ăn uống gì?

Ăn nhiều cá, rau quả, ít thịt

  • Tình trạng phổ biến trên đa số bệnh nhân ung thư hiện nay chính là suy kiệt cơ thể. Đây có thể là phản ứng phụ của quá trình điều trị hoặc do tâm lý chán nản, lo lắng của người bệnh nhưng phần nhiều là do chính khối u gây ra.
  • Khối u ác tính làm thay đổi chuyển hoá bình thường của cơ thể, làm cơ thể tiêu hoa năng lượng nhiều hơn, các tế bào, mô của cơ thể bị phá huỷ, bao gồm cả các khối cơ.
  • Điều này ảnh hưởng lớn tới hiệu quả điều trị và làm giảm thời gian sống của người bệnh Theo thống kê, con số 30% Bệnh nhân ung thư chết vì suy kiệt cơ thể trước khi chết vì khối ung thư đã phần nào cho thấy tác động xấu của tình trạng sút cân, suy kiệt.
  • Theo GS. BS Nguyễn Chấn Hùng, một chế độ ăn nhiều cá, rau, ít thịt, thêm dầu thực vật, uống nhiều nước và vận động, tập thể dục thể thao….sẽ giúp cơ thể đủ chất dinh dưỡng và sức khoẻ để chống lại ung thư chứ không phải là “cung cấp thêm chất đạm cho khối u” như nhiều người vẫn lầm tưởng.
Dinh duong cho benh nhan ung tu phoi giai (3)
Dinh duong cho benh nhan ung tu phoi giai (3)

Có một số loại dưỡng chất cần đảm bảo trong bữa ăn hàng ngày đối với bệnh nhân ung thư

Đạm

Thịt cung cấp cho cơ thể các loại acid amin thiết yếu. Để đảm bảo cung cấp đủ các loại acid amin cần ăn đa dạng các loại thực phẩm, khẩu phần ăn phải cân đối giữa protein động vật và thực vật. Các loại thịt màu trắng như thịt gia cầm sẽ có lợi hơn cho sức khoẻ.

Cơ thể cũng cần bổ sung thêm các nguồn sắt, kẽm…từ các loại thịt có màu đỏ như thịt lợn nạc, thịt bò… Các loại tôm, cua, cá, nhuyễn thể và hải sản cũng là nguồn cung cấp các acid amin và vi chất dinh dưỡng quý giá cho cơ thể.

Tinh bột

Nên chọn các loại ngũ cốc nguyên hạt (gạo, ngô, lúa mì, hạt lúa mạch), các loại củ (khoai tây, khoai lang, khoai sọ, sắn…). Tránh các loại thực phẩm chế biến sẵn chứa đường đơn, gây nhiều tác hại cho cơ thể, đồng thời các chất phụ gia cho thêm vào thực phẩm trong quá trình chế biến và bảo quản cũng là một trong những nhân tố góp phần làm tăng tỉ lệ bệnh ung thư.

Chất béo (Lipid)

Là chất cho giá trị năng lượng cao, giúp hình thành cấu trúc tế bào cơ thể. Do đó trong khẩu phần ăn hàng ngày cần phải có một hàm lượng lipid nhất định, trong đó hàm lượng acid béo không no không quá 50% tổng năng lượng.

Bệnh nhân ung thư phổi nên ăn quả gì?

Rau quả: Chọn các loại quả tươi sạch, đảm bảo chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm, bảo quản trong điều kiện lạnh, hạn chế làm mất các vitamin trong quá trình chế biến cũng như sơ chế, bảo quản. Rau quả rất có lợi cho sức khoẻ do cung cấp các loại vitamin.

Dinh duong cho benh nhan ung tu phoi giai (1)
Dinh duong cho benh nhan ung tu phoi giai (1)

Qúa trình điều trị ung thư phổi cần lưu ý những gì?

  • Đảm bảo đủ dinh dưỡng sẽ đem lại cho người bệnh sức khoẻ để chống chọi với căn bệnh và quá trình điều trị nặng nề. Nhưng, trong quá trình bệnh và điều trị bệnh, bệnh nhân ung thư cũng gặp phải nhiều bất lợi.
  • Biếng ăn là vấn đề thường gặp nhất. Nguyên nhân là do nỗi sợ hãi, đôi khi là do những tác dụng phụ của quá trình điều trị, những thay đổi về khẩu vị… Đối với một số người, biếng ăn chỉ kéo dài trong vài ngày, nhưng ở những người khác có thể lâu hơn.
  • Lời khuyên là, nên ăn nhiều vào bữa sáng (1/3 năng lượng cả ngày) và chia nhỏ các bữa ăn tiếp theo. Nên ăn giàu năng lượng, giàu đạm, uống nhiều nước, đặc biệt những thức uống có chứa dưỡng chất, sữa, nước ép (trái cây, rau, thịt) , thức ăn nghiền… và nên đa dạng hoá thức ăn, tạo không khí vui vẻ, thoải mái trong bữa ăn…
  • Tuy nhiên, mỗi người bệnh sẽ có những ảnh hưởng khác nhau nên những phương pháp sau đây chỉ có thể giúp người bệnh giảm thiểu được tình trạng khói chịu.

Điều trị ung thư sau quá trình hóa trị , xạ trị

  • Hoá trị liệu hoặc xạ trị ở vùng đầu, cổ… có thể gây ra sự giảm tiết nước bọt và dẫn đến khô miệng, góp phần làm tình trạng chán ăn càng trầm trọng.
  • Trong trường hợp này, cần lưu ý: nên ăn thức ăn mềm hoặc chế biến nhiều nước; nhai kẹo cao su hoặc ăn thêm hoa quả chua nhằm tiết nước bọt hơn, tránh ăn nhiều đường; sử dụng đồ tráng miệng ướp lạnh; vệ sinh răng miệng và súc miệng tối thiểu 4 lần 1 ngày; uống nhiều nước và uống từng ngụm mỗi vài phút…
  • Đau và nhiễm trùng miệng, hầu họng… thường hay gặp ở những bệnh nhân ung thư đang phải chịu xạ trị, hoá trị liệu hoặc đang có những vấn đề nhiễm trùng.
  • Nên ăn những thực phẩm mềm, dễ dàng nhai và nuốt; như trái cây mềm, phô mai, bún, mỳ, miến, sữa, bột ngũ cốc… Người bệnh cũng nên tránh ăn cay, mặn, tránh các loại trái cây có vị chua.
  • Đa phần bệnh nhân hoá trị liệu thường buồn nôn và nôn. Lời khuyên là nên cho người bệnh ăn trước khi đói vì cơn đói làm tăng cảm giác buồn nôn; uống nhiều nước, uống chậm, nhiều hớp trong ngày; tránh những thức ăn dầu mỡ, cay nồng, nặng mùi…; ăn thành nhiều bữa nhỏ và ăn những thực phẩm khô như bánh quy giòn, bánh mì nướng…

Lưu ý trong quá trình điều trị ung thư

  • Vấn đề uống nước cũng là vấn đề thường gặp. Người bệnh thường ngại uống nước. Nhưng với bệnh nhân ung thư, lời khuyên là nên uống 8-12 ly nước mỗi ngày. Nước ở đây có thể là nước chín, nước ép rau, quả, sữa hoặc những thực phẩm có chứa nhiều nước… Điều quan trọng là uống nước ngay cả những lúc không khát, hạn chế những thức uống chứa cafein…
Dinh duong cho benh nhan ung tu phoi giai (2)
Dinh duong cho benh nhan ung tu phoi giai (2)
  • Táo bón cũng là một vấn đề rất thường thấy ở bệnh nhân ung thư.
  • Nguyên nhân có thể là do thiếu nước hoặc thiếu nhiều chất xơ trong chế độ ăn, thiếu hoạt động thể lực, những tác động bởi liệu pháp điều trị. Một số gợi ý sau đây có thể giúp ngăn ngừa táo bón: ăn chế độ ăn nhiều chất xơ (lượng xơ khuyến cáo là 25-35g cho 1 người/ngày) và uống từ 8-10 ly nước mỗi ngày; nên đi bộ và vận động thường xuyên…

Xem thêm video về ung thư phổi là gì? Dấu hiệu nhận biết ung thư phổi , triệu chứng như thế nào :

 

 

 

 

5/5 (1 Review)
5/5 (1 Review)

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here